Obiektywy Canon czy Nikon? Decyzja na lata: RF vs Z i rynek wtórny

Ten artykuł szczegółowo porównuje systemy obiektywów Canon i Nikon, koncentrując się na nowoczesnych mocowaniach bezlusterkowych (RF i Z) oraz dziedzictwie lustrzankowym (EF i F). Poznaj kluczowe różnice w technologii, dostępności optyki natywnej i firm trzecich oraz wpływie polskiego rynku wtórnego, aby świadomie wybrać system idealnie dopasowany do Twoich potrzeb fotograficznych i budżetu.

Era bezlusterkowców: Dlaczego wybór systemu jest kluczowy w 2026 roku?

W 2026 roku, gdy bezlusterkowce całkowicie zdominowały rynek, decyzja o wyborze systemu fotograficznego jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Nie chodzi już tylko o wybór aparatu, ale o cały ekosystem obiektywów, który będzie Ci towarzyszył przez lata. To właśnie optyka w dużej mierze definiuje jakość Twoich zdjęć, możliwości twórcze i komfort pracy. Systemy Canon RF i Nikon Z, choć stosunkowo młode, dynamicznie się rozwijają, oferując imponujące możliwości. Nie możemy jednak zapominać o dziedzictwie lustrzankowym. Starsze mocowania, takie jak Canon EF i Nikon F, wciąż odgrywają kluczową rolę, głównie dzięki ogromnemu i przystępnemu cenowo rynkowi wtórnemu oraz możliwości adaptacji do nowoczesnych korpusów bezlusterkowych. To sprawia, że wybór jest złożony, ale jednocześnie pełen fascynujących opcji.

Mocowania obiektywów: Canon RF kontra Nikon Z i dziedzictwo lustrzanek

Kiedy mówimy o nowoczesnych systemach bezlusterkowych, na pierwszy plan wysuwają się dwa giganty: Canon z mocowaniem RF i Nikon z mocowaniem Z. Obie firmy postawiły na całkowicie nowe projekty mocowań, które mają wykorzystać potencjał bezlusterkowców krótszą odległość matrycy od obiektywu (tzw. flange distance) i większą średnicę mocowania niż w lustrzankach. To otwiera drzwi do projektowania optyki o wcześniej niespotykanej jakości i jasności. Jednak w tle tej rewolucji wciąż silnie obecne są mocowania lustrzankowe: Canon EF i Nikon F. Dzięki dedykowanym adapterom, obiektywy zaprojektowane dla tych starszych systemów mogą być z powodzeniem używane z nowymi korpusami bezlusterkowymi, co znacznie poszerza dostępne opcje i stanowi pomost między generacjami sprzętu.

Canon RF: Innowacja z pierścieniem kontrolnym i jej konsekwencje

Nikon Z: Największa średnica i obietnica jakości optycznej

Nikon z mocowaniem Z poszedł w podobnym kierunku, ale z jeszcze większym rozmachem, oferując największą średnicę mocowania spośród wszystkich pełnoklatkowych systemów bezlusterkowych. Ta imponująca średnica (55 mm) oraz bardzo krótka odległość do matrycy (16 mm) dają inżynierom Nikona ogromną swobodę w projektowaniu optyki, co widać w doskonałości serii S linii obiektywów Z, które zbierają entuzjastyczne recenzje za swoją jakość optyczną. Nikon, w przeciwieństwie do Canona, przyjął bardziej otwartą politykę wobec firm trzecich. Dzięki temu użytkownicy systemu Z mogą cieszyć się szerszym wyborem alternatywnych obiektywów z autofokusem, co często przekłada się na bardziej przystępne cenowo opcje i większą elastyczność w budowaniu swojego zestawu.

A co z lustrzankami? Rola i znaczenie systemów EF i F na dzisiejszym rynku

Mimo dominacji bezlusterkowców, systemy Canon EF i Nikon F wciąż odgrywają niezwykle ważną rolę, szczególnie na polskim rynku wtórnym. To właśnie tutaj, w gąszczu ogłoszeń i forów fotograficznych, możemy znaleźć prawdziwe perełki optyczne w bardzo atrakcyjnych cenach. Obie firmy oferują oficjalne adaptery Canon EF-EOS R oraz Nikon FTZ które umożliwiają bezproblemowe używanie obiektywów lustrzankowych z nowoczesnymi korpusami bezlusterkowymi. Co ważne, te adaptery zazwyczaj zachowują pełną funkcjonalność, w tym autofokus i stabilizację obrazu. Dzięki temu, jeśli posiadasz już kolekcję obiektywów EF lub F, nie musisz wymieniać ich na nowe, przechodząc na bezlusterkowca. To ogromna zaleta, która pozwala zaoszczędzić znaczne środki i płynnie migrować między generacjami sprzętu.

Obiektywy natywne: Porównanie oferty Canon i Nikon

Zarówno Canon, jak i Nikon, intensywnie rozwijają swoje linie obiektywów natywnych dla systemów bezlusterkowych. Obie marki oferują szeroką gamę optyki, od podstawowych, budżetowych konstrukcji, po zaawansowane, profesjonalne szkła. Canon w systemie RF wyróżnia się odwagą w projektowaniu, wprowadzając na rynek takie obiektywy jak RF 800mm f/11 czy RF 600mm f/11, które dzięki zastosowaniu optyki dyfrakcyjnej są niezwykle kompaktowe i przystępne cenowo jak na swoje ogniskowe. Nikon z kolei konsekwentnie buduje reputację swojej serii S dla mocowania Z, która jest powszechnie chwalona za wybitną jakość optyczną, nawet w przypadku stosunkowo niedrogich konstrukcji. Warto zwrócić uwagę na to, że obie firmy starają się zapewnić pełne pokrycie ogniskowych, od ultraszerokich po superteleobiektywy, a także szereg jasnych stałek.

Profesjonalna "święta trójca" (24-70, 70-200, 16-35 f/2.8): Porównanie oferty i cen

Dla wielu profesjonalistów i zaawansowanych amatorów, tzw. "święta trójca" obiektywów zmiennoogniskowych o stałej, jasnej przysłonie f/2.8 to podstawa wyposażenia. Mowa tu o obiektywach 24-70mm f/2.8, 70-200mm f/2.8 oraz 16-35mm f/2.8. Zarówno Canon, jak i Nikon, oferują te kluczowe konstrukcje w swoich systemach bezlusterkowych. Ich dostępność w Polsce jest dobra, jednak muszę zaznaczyć, że są to obiektywy z najwyższej półki, a co za tym idzie ich ceny są porównywalnie wysokie. Poniżej przedstawiam orientacyjne porównanie:

Budżetowe perełki: Pojedynek na popularne obiektywy stałoogniskowe (np. 50mm f/1.8)

Nie każdy potrzebuje "świętej trójcy", a często to właśnie niedrogie obiektywy stałoogniskowe, tzw. "fifty", stanowią pierwszy krok w świat jasnej optyki. Zarówno Canon, jak i Nikon, oferują swoje wersje 50mm f/1.8 dla systemów bezlusterkowych, które są niezwykle popularne ze względu na doskonały stosunek ceny do jakości. Odpowiadając na pytanie "Canon RF 50mm f/1.8 vs Nikon Z 50mm f/1.8 - który lepszy?", muszę stwierdzić, że oba są świetnymi wyborami w swojej klasie, ale mają pewne niuanse:

• Canon RF 50mm f/1.8 STM: Jest to bardzo kompaktowy i lekki obiektyw, który oferuje dobrą ostrość w centrum kadru już od pełnej przysłony. Ma przyjemny bokeh i jest niezwykle przystępny cenowo. Jego silnik STM zapewnia cichy i płynny autofokus, co jest plusem również w wideo.
• Nikon NIKKOR Z 50mm f/1.8 S: Mimo tej samej przysłony, Nikon Z 50mm f/1.8 S należy do prestiżowej serii S, co oznacza wyższą jakość wykonania i optyki. Jest droższy i większy od Canona, ale oferuje wybitną ostrość na całej powierzchni kadru, nawet przy f/1.8, oraz minimalną aberrację. To szkło, które często porównuje się z droższymi konstrukcjami f/1.4.

Unikalne i specjalistyczne szkła: Gdzie Canon i Nikon pokazują swoje pazury?

Poza standardowymi obiektywami, obie firmy starają się wyróżnić, oferując unikalne lub specjalistyczne konstrukcje, które pokazują pełnię możliwości ich systemów bezlusterkowych. Canon, jak już wspomniałem, zaskoczył rynek obiektywami RF 600mm f/11 IS STM i RF 800mm f/11 IS STM. Są to innowacyjne, relatywnie niedrogie i kompaktowe superteleobiektywy, które dzięki optyce dyfrakcyjnej otwierają świat fotografii dzikiej przyrody i sportu dla szerszego grona odbiorców. Nikon z kolei, wykorzystując dużą średnicę mocowania Z, zaprezentował takie szkła jak NIKKOR Z 58mm f/0.95 S Noct obiektyw manualny o ekstremalnej jasności i doskonałej jakości optycznej, będący demonstracją możliwości inżynieryjnych. Choć to nisza, pokazuje, do czego zdolne są te systemy.

Obiektywy firm trzecich: Sigma, Tamron i ich rola w systemach Canon i Nikon

Obiektywy firm trzecich, takich jak Sigma czy Tamron, od lat stanowią ważną alternatywę dla optyki natywnej. Oferują często zbliżoną jakość optyczną przy znacznie niższej cenie, co jest kluczowe dla wielu fotografów z ograniczonym budżetem. Ich rola w ekosystemach bezlusterkowych jest jednak różna w zależności od polityki producenta aparatu, co ma ogromny wpływ na decyzje zakupowe.

Zamknięty ekosystem Canona: Jakie masz realne alternatywy dla drogich obiektywów RF?

Polityka Canona dotycząca mocowania RF jest, niestety dla wielu użytkowników, dość restrykcyjna. Firma konsekwentnie blokuje możliwość produkcji obiektywów z autofokusem przez firmy trzecie, takie jak Sigma czy Tamron, dla swojego systemu RF. Oznacza to, że jeśli szukasz obiektywu z AF do swojego Canona R, jesteś w dużej mierze skazany na droższą optykę natywną Canona. Odpowiadając na często zadawane pytanie "czy obiektywy Sigma Art działają z Canonem R?", odpowiedź brzmi: tak, ale tylko te z mocowaniem EF, używane z adapterem EF-EOS R. To właśnie adaptowane obiektywy EF, zarówno Canona, jak i firm trzecich (w tym popularne Sigmy Art), stanowią obecnie główną i najbardziej ekonomiczną alternatywę dla drogich obiektywów RF. Dzięki adapterowi, wiele z nich działa rewelacyjnie, zachowując pełną funkcjonalność AF.

Otwartość Nikona Z: Dlaczego to może być decydujący argument dla Twojego portfela

Nikon przyjął znacznie bardziej otwarte podejście do producentów firm trzecich dla swojego mocowania Z. Ta polityka przekłada się na znacznie szerszy i często bardziej przystępny cenowo wybór obiektywów z autofokusem od marek takich jak Sigma, Tamron czy Viltrox. Dla użytkowników systemu Nikon Z oznacza to możliwość budowania wszechstronnego zestawu optyki bez konieczności wydawania fortuny na obiektywy natywne. Dostępność wysokiej jakości, ale tańszych alternatyw, jest często decydującym argumentem dla osób z ograniczonym budżetem, a jednocześnie pragnących cieszyć się pełną funkcjonalnością autofokusa. To moim zdaniem duża przewaga Nikona w kontekście finansowym.

Stan na 2026: Jakie obiektywy Sigma i Tamron z autofokusem znajdziesz na obu mocowaniach?

Stan na 2026 rok pokazuje wyraźne dysproporcje w ofercie obiektywów firm trzecich z autofokusem dla obu mocowań:

• Canon RF:
  • Obiektywy z autofokusem od Sigma i Tamron są nadal bardzo ograniczone. Pojawiają się pojedyncze konstrukcje od mniejszych producentów (np. Viltrox, Samyang), ale brakuje szerokiej oferty popularnych zoomów i stałek od gigantów takich jak Sigma i Tamron.
  • Główną alternatywą pozostają adaptowane obiektywy EF, w tym cała gama Sigma Art i Tamron Di/Di VC, które działają z adapterem EF-EOS R.
• Nikon Z:
  • Nikon Z oferuje znacznie szerszy wybór. Sigma i Tamron aktywnie wprowadzają na rynek swoje popularne obiektywy (zarówno stałki, jak i zoomy) z natywnym mocowaniem Z i pełnym autofokusem.
  • Można znaleźć zarówno jasne stałki (np. Sigma 35mm f/1.4 Art, Tamron 24mm f/2.8), jak i uniwersalne zoomy (np. Tamron 28-75mm f/2.8) czy teleobiektywy.
  • Ta otwartość Nikona jest ogromną zaletą dla użytkowników, którzy chcą mieć szeroki wybór optyki w różnych przedziałach cenowych.

Rynek wtórny: Potencjał używanych obiektywów w Polsce

Rynek wtórny obiektywów w Polsce to prawdziwa kopalnia możliwości, zwłaszcza dla fotografów, którzy chcą zbudować solidny zestaw optyki bez nadwyrężania budżetu. Wartość używanych obiektywów jest ogromna, ponieważ wiele starszych konstrukcji, zwłaszcza tych z najwyższej półki, wciąż oferuje znakomitą jakość obrazu, a ich cena po kilku latach znacznie spada. To szczególnie istotne w przypadku systemów lustrzankowych, które, choć wyparte przez bezlusterkowce, pozostawiły po sobie ogromne zasoby doskonałej optyki.

Potęga systemu Canon EF: Dlaczego adapter to klucz do taniej i dobrej optyki?

Jeśli rozważasz system Canon RF, musisz wiedzieć, że rynek wtórny obiektywów Canon EF to Twoja tajna broń. Jest on niezwykle bogaty i przystępny cenowo. Znajdziesz tam setki, jeśli nie tysiące, ogłoszeń z obiektywami od Canon, Sigma, Tamron, a nawet Tokina. Od jasnych stałek, przez uniwersalne zoomy, po profesjonalne teleobiektywy wybór jest ogromny, a ceny często ułamkiem wartości nowych obiektywów RF. Oficjalny adapter Canon EF-EOS R działa rewelacyjnie, zapewniając pełną kompatybilność, szybki autofokus i stabilizację obrazu. Dzięki temu, użytkownicy bezlusterkowców Canona mają dostęp do ogromnej biblioteki wysokiej jakości i ekonomicznych opcji, co moim zdaniem jest jedną z największych zalet tego systemu.

Czy warto szukać używanych obiektywów Nikon F do systemu Z?

Dla użytkowników systemu Nikon Z, rynek wtórny obiektywów Nikon F również oferuje ciekawe możliwości, choć jest on nieco mniej rozbudowany i często droższy niż w przypadku Canona EF. Adapter Nikon FTZ (lub FTZ II) działa bardzo dobrze, umożliwiając używanie praktycznie wszystkich obiektywów F z korpusami Z, zachowując przy tym autofokus (dla obiektywów z silnikiem AF-S/AF-P) i stabilizację. Odpowiadając na pytanie "jaki adapter do starych obiektywów Nikona?", zdecydowanie polecam oficjalny FTZ, który gwarantuje najlepszą kompatybilność. Warto szukać używanych obiektywów Nikon F, zwłaszcza jeśli masz już jakieś w swojej kolekcji lub znajdziesz atrakcyjną ofertę na profesjonalne szkła, które w wersji Z są jeszcze bardzo drogie. Pamiętaj jednak, że rynek F w Polsce jest mniejszy niż EF, więc znalezienie konkretnej "perełki" może wymagać więcej cierpliwości.

Gdzie szukać i na co uważać, kupując używane szkła w Polsce?

Kupowanie używanych obiektywów to świetny sposób na oszczędności, ale wymaga ostrożności. Oto moje praktyczne wskazówki:

1. Miejsca poszukiwań: Najlepszymi źródłami są popularne serwisy ogłoszeniowe (np. OLX, Allegro Lokalnie), fora fotograficzne (np. Optyczne.pl, Forum Nikoniarze, Forum Canon-Board) oraz grupy na Facebooku poświęcone sprzedaży sprzętu foto.
2. Stan wizualny: Dokładnie obejrzyj obiektyw. Sprawdź, czy nie ma głębokich rys na obudowie, pęknięć czy śladów upadku. Zwróć uwagę na stan mocowania.
3. Optyka: To najważniejsze. Obejrzyj soczewki pod światło, najlepiej z latarką. Szukaj:
   • Grzyba: Małe, pajęczynowate struktury wewnątrz obiektywu. Absolutnie unikaj obiektywów z grzybem!
   • Rys: Drobne ryski na przedniej soczewce są często niegroźne, ale głębokie mogą wpływać na jakość obrazu. Rysy na tylnej soczewce są zawsze problematyczne.
   • Kurzu: Kilka drobinek kurzu wewnątrz obiektywu to norma i zazwyczaj nie wpływa na zdjęcia. Duże skupiska mogą być problemem.
   • Separacji soczewek: Delaminacja, czyli rozwarstwienie klejonych soczewek, to poważna wada.
4. Działanie autofokusa: Jeśli to możliwe, przetestuj obiektyw z aparatem. Sprawdź, czy autofokus działa szybko, cicho i celnie. Wykonaj kilka zdjęć testowych.
5. Przysłona: Sprawdź, czy listki przysłony są czyste, suche i zamykają się płynnie. Unikaj obiektywów z zaolejonymi lub zacinającymi się listkami.
6. Stabilizacja obrazu (jeśli jest): Włącz stabilizację i posłuchaj, czy nie wydaje niepokojących dźwięków.
7. Pytaj o historię: Zapytaj sprzedawcę o historię obiektywu, czy był serwisowany, czy jest pierwszym właścicielem.
8. Cena: Porównaj cenę z innymi podobnymi ofertami na rynku wtórnym. Zbyt niska cena może wskazywać na ukryte wady.

Kluczowe technologie: Autofokus, stabilizacja i innowacje optyczne

Poza samymi obiektywami, równie ważne są technologie, które wspierają ich działanie i wpływają na ogólne doświadczenie fotograficzne. Autofokus, stabilizacja obrazu oraz innowacje optyczne to obszary, w których Canon i Nikon mają swoje mocne strony i nieco odmienne podejścia, co ostatecznie wpływa na jakość i charakter Twoich zdjęć.

Szybkość i celność AF: Czy legendarny Dual Pixel Canona wciąż dominuje?

Canon od lat słynie ze swojego systemu autofokusa Dual Pixel AF, który zyskał legendarną reputację dzięki swojej szybkości, celności i niezawodności, zwłaszcza w trybie wideo. W systemie RF, Dual Pixel AF został jeszcze bardziej udoskonalony, oferując imponujące śledzenie obiektów i wykrywanie oka. Nikon w systemie Z również poczynił ogromne postępy w zakresie autofokusa. Początkowo nieco w tyle, dziś system AF Nikona Z, zwłaszcza w nowszych korpusach, jest bardzo szybki i precyzyjny, oferując skuteczne śledzenie 3D i wykrywanie obiektów (ludzi, zwierząt, pojazdów). Czy Canon nadal dominuje? W wideo wciąż ma lekką przewagę, ale w fotografii Nikon Z z pewnością dogonił konkurencję, oferując bardzo porównywalną, profesjonalną wydajność.

Stabilizacja obrazu w obiektywie kontra w korpusie: Jak to działa w obu systemach?

Stabilizacja obrazu to kluczowa technologia, zwłaszcza przy słabym świetle lub długich ogniskowych. Zarówno Canon, jak i Nikon, oferują stabilizację w korpusie (IBIS) w swoich bezlusterkowcach. Jednak różnice pojawiają się w sposobie współpracy z obiektywami:

• Canon RF: System Canona pozwala na synchronizację stabilizacji w obiektywie (IS) z IBIS w korpusie, co daje imponującą skuteczność sięgającą nawet 8 stopni EV w niektórych kombinacjach. Obiektywy RF często posiadają własną stabilizację, która jest zoptymalizowana pod kątem konkretnej konstrukcji optycznej.
• Nikon Z: Nikon również oferuje synchronizację IBIS z optyczną stabilizacją w obiektywie (VR), choć zazwyczaj nie podaje tak wysokich wartości stopni EV jak Canon. Wiele obiektywów Z serii S nie posiada własnej stabilizacji, polegając w pełni na IBIS korpusu, co pozwala na zmniejszenie ich rozmiarów i wagi.

W praktyce oba systemy oferują bardzo skuteczną stabilizację, pozwalającą na fotografowanie z ręki w trudnych warunkach. Wybór zależy od preferencji Canon często stawia na podwójną stabilizację dla maksymalnej skuteczności, Nikon na IBIS jako podstawę, uzupełnianą przez VR w teleobiektywach.

Ergonomia i filozofia użytkowania: Który system lepiej leży w dłoni?

Ergonomia to aspekt bardzo subiektywny, ale niezwykle ważny, bo wpływa na komfort i intuicyjność pracy. Zarówno Canon, jak i Nikon, mają swoje charakterystyczne "filozofie" w projektowaniu obiektywów i korpusów. Obiektywy Canon RF często posiadają wspomniany pierścień kontrolny, który można przypisać do różnych funkcji, co dla jednych jest błogosławieństwem, dla innych wymaga przyzwyczajenia. Generalnie, obiektywy RF są często nieco większe i cięższe niż ich lustrzankowe odpowiedniki, ale dobrze wyważone. Nikon z kolei w serii Z stawia na minimalistyczny design i wysoką jakość wykonania. Obiektywy z serii S są zazwyczaj bardzo solidne, z gładkimi pierścieniami ostrości i zoomu. Układ przycisków i pokręteł na korpusach i obiektywach obu marek jest nieco inny, co sprawia, że warto wziąć aparat do ręki i sprawdzić, który system "leży" nam lepiej. Nie ma tu obiektywnego zwycięzcy to kwestia osobistych preferencji i przyzwyczajeń.

Wybór systemu: Znajdź idealne dopasowanie dla siebie

Po tak szczegółowej analizie widać, że nie ma jednego "lepszego" systemu. Zarówno Canon, jak i Nikon, oferują fantastyczne narzędzia, które pozwalają tworzyć niesamowite zdjęcia i filmy. Kluczem jest zrozumienie swoich własnych potrzeb, stylu fotografowania i budżetu, a następnie dopasowanie do nich odpowiedniego ekosystemu. Pamiętaj, że inwestujesz w system na lata, więc warto podjąć świadomą decyzję.

Wybierz Canona, jeśli...

• Priorytetem jest wideo: System Dual Pixel AF Canona wciąż ma przewagę w płynności i niezawodności autofokusa w trybie wideo.
• Cenisz innowacje i ergonomię: Dodatkowy pierścień kontrolny na obiektywach RF może znacząco usprawnić Twoją pracę.
• Chcesz wykorzystać bogaty rynek wtórny EF: Masz dostęp do ogromnej liczby wysokiej jakości i ekonomicznych obiektywów lustrzankowych Canona i firm trzecich (np. Sigma Art) za pośrednictwem adaptera.
• Jesteś już użytkownikiem Canona EF: Migracja będzie płynna i ekonomiczna dzięki adapterowi.
• Szukasz unikalnych, budżetowych teleobiektywów: Canon RF 600mm f/11 i 800mm f/11 to ciekawe i niedrogie opcje.

Postaw na Nikona, jeśli...

• Doceniasz wybitną jakość optyczną: Obiektywy Nikon Z z serii S są powszechnie chwalone za swoją doskonałość optyczną.
• Potrzebujesz szerokiej gamy obiektywów firm trzecich z AF: Otwartość Nikona na Sigmę i Tamrona oznacza więcej przystępnych cenowo opcji.
• Preferujesz konkretną ergonomię Nikona: Jeśli aparaty i obiektywy Nikona "leżą" Ci lepiej w dłoni, to ważny argument.
• Jesteś już użytkownikiem Nikona F: Adapter FTZ zapewni płynne przejście i możliwość użycia dotychczasowych obiektywów.
• Zależy Ci na największej średnicy mocowania: Daje to potencjał na przyszłe, rewolucyjne konstrukcje optyczne.

Przeczytaj również: Najlepszy obiektyw do zdjęć dzieci: Przewodnik po stałkach 35/50/85mm

Ostateczna checklista: 5 pytań, które musisz sobie zadać przed zakupem

Zanim podejmiesz ostateczną decyzję, zadaj sobie te kluczowe pytania:

1. Jaki jest mój budżet na obiektywy? Czy jestem gotów inwestować w droższą optykę natywną, czy potrzebuję tańszych alternatyw od firm trzecich lub z rynku wtórnego?
2. Jaki jest mój główny styl fotografowania? Czy częściej robię zdjęcia portretowe, krajobrazowe, sportowe, czy może wideo? Jakie ogniskowe i jasności są dla mnie kluczowe?
3. Jak ważne są dla mnie obiektywy firm trzecich z autofokusem? Czy chcę mieć szeroki wybór tańszych alternatyw, czy wolę polegać na optyce natywnej?
4. Czy wideo jest dla mnie priorytetem? Jeśli tak, Canon ze swoim Dual Pixel AF może mieć tu lekką przewagę.
5. Jakie są moje plany na przyszłość? Czy chcę budować system od zera, czy migrować z lustrzanki, wykorzystując stare obiektywy?