Dlaczego kitowy obiektyw ogranicza twoje portrety?
Zapewne każdy z nas zaczynał swoją przygodę z fotografią od obiektywu kitowego, takiego jak popularny Nikkor 18-105 mm. To świetne narzędzie do nauki i uniwersalnego zastosowania, ale niestety, w fotografii portretowej szybko napotykamy na jego ograniczenia. Głównym problemem jest jego mały otwór względny przysłony, który na dłuższych ogniskowych często wynosi zaledwie f/5.6. Taka wartość przysłony uniemożliwia uzyskanie płytkiej głębi ostrości, a co za tym idzie tego pięknego, artystycznego rozmycia tła, które tak cenimy w portretach. Obiektyw kitowy sprawia, że model często zlewa się z otoczeniem, a zdjęcie traci na profesjonalnym wyglądzie. Dedykowane obiektywy portretowe zostały zaprojektowane właśnie po to, by ten problem rozwiązać, oferując znacznie jaśniejsze światło i możliwość izolacji obiektu od tła.
Na co zwrócić uwagę wybierając obiektyw portretowy do D7100?
Ogniskowa i "crop factor": Jak twój Nikon D7100 "widzi" świat
Jedną z najważniejszych rzeczy, którą musisz zrozumieć, pracując z Nikonem D7100, jest tak zwany mnożnik ogniskowej, czyli "crop factor". Twój aparat posiada matrycę formatu DX (APS-C), co oznacza, że ma ona mniejsze rozmiary niż matryca pełnoklatkowa. W przypadku Nikona D7100 mnożnik ten wynosi x1.5. W praktyce oznacza to, że obiektyw o ogniskowej 50 mm, zamontowany na D7100, będzie dawał pole widzenia odpowiadające obiektywowi 75 mm na aparacie pełnoklatkowym. Podobnie, obiektyw 85 mm na D7100 zachowa się jak obiektyw około 128 mm. Ta wiedza jest fundamentalna, ponieważ pozwala świadomie wybierać ogniskową, która zapewni odpowiednią perspektywę i kompresję tła dla Twoich portretów.
Potęga jasnego światła: Sekret profesjonalnego rozmycia tła (bokeh)
Jeśli marzysz o portretach, w których model jest ostry jak żyleta, a tło zamienia się w piękną, maślaną plamę, musisz zwrócić uwagę na jasność obiektywu, czyli jego maksymalny otwór przysłony. Wartości takie jak f/1.8 czy f/1.4 to klucz do sukcesu. Obiektywy z tak dużym otworem względnym pozwalają na uzyskanie bardzo płytkiej głębi ostrości, co jest esencją profesjonalnego portretu. Porównaj to z typowym obiektywem kitowym, który na dłuższym końcu oferuje f/5.6 różnica w możliwościach rozmycia tła jest kolosalna. To właśnie dzięki jasnym obiektywom możemy uzyskać efekt "bokeh" estetyczne rozmycie nieostrych partii obrazu, które skutecznie izoluje portretowaną osobę od otoczenia i nadaje zdjęciom artystyczny charakter.
Stałka czy zoom? Walka o jakość i uniwersalność w portrecie
Wybór między obiektywem stałoogniskowym (tzw. "stałką") a zmiennoogniskowym (zoomem) to odwieczny dylemat. W kontekście portretu, każdy z nich ma swoje mocne i słabe strony, które warto rozważyć.
| Kryterium | Obiektywy stałoogniskowe (stałki) | Obiektywy zmiennoogniskowe (zoomy) |
|---|---|---|
| Jakość obrazu i ostrość | Zazwyczaj wyższa ostrość i lepsza jakość optyczna, zwłaszcza na pełnym otworze przysłony. Mniej aberracji. | Dobra, ale rzadko dorównuje najlepszym stałkom, szczególnie na skrajnych ogniskowych. |
| Jasność (maksymalna przysłona) | Zwykle znacznie jaśniejsze (np. f/1.8, f/1.4), co jest kluczowe dla rozmycia tła i pracy w słabym świetle. | Rzadko schodzą poniżej f/2.8, a kitowe obiektywy mają zmienną przysłonę (np. f/3.5-5.6). |
| Rozmycie tła (bokeh) | Wyjątkowe i plastyczne bokeh dzięki dużej jasności i często większej liczbie listków przysłony. | Dobre w jasnych zoomach (f/2.8), ale zazwyczaj mniej intensywne i mniej "kremowe" niż w stałkach. |
| Uniwersalność | Mniejsza wymagają "zoomowania nogami", czyli zmiany pozycji fotografa. | Większa uniwersalność dzięki możliwości zmiany ogniskowej bez ruszania się z miejsca. |
Najlepsze obiektywy portretowe do twojego Nikona D7100
Wybór nr 1: Nikon AF-S 50mm f/1.8G król stosunku ceny do jakości
Jeśli miałbym polecić jeden obiektyw na początek przygody z portretem na Nikonie D7100, bez wahania wskazałbym na Nikon AF-S 50mm f/1.8G. To absolutny fenomen pod względem stosunku ceny do jakości. Na matrycy DX Twojego D7100, obiektyw ten oferuje ekwiwalent ogniskowej około 75 mm, co jest moim zdaniem idealne do portretów amerykańskich (od pasa w górę) oraz ujęć ¾. Jest niezwykle ostry już od pełnego otworu przysłony, lekki i kompaktowy. Pozwala na uzyskanie pięknego rozmycia tła, a jego cena jest na tyle przystępna, że każdy może sobie na niego pozwolić. To po prostu "must-have" w torbie każdego portrecisty z D7100.
-
Zalety:
- Fantastyczny stosunek ceny do jakości
- Bardzo ostry od f/1.8
- Lekki i kompaktowy
- Piękne rozmycie tła (bokeh)
- Ekwiwalent 75 mm idealny do wielu typów portretów
-
Wady:
- Brak stabilizacji obrazu (nie jest to duży problem przy tej ogniskowej)
- Plastikowa konstrukcja (choć solidna)
Klasyka gatunku: Nikon AF-S 85mm f/1.8G dla pięknej plastyki i ciasnych kadrów
Dla tych, którzy szukają klasycznego obiektywu portretowego z jeszcze większym oddzieleniem modela od tła i piękną kompresją perspektywy, Nikon AF-S 85mm f/1.8G to strzał w dziesiątkę. Na D7100 jego ekwiwalent ogniskowej wynosi około 128 mm, co sprawia, że jest to idealne narzędzie do ciasnych portretów głowa i ramiona, a także do ujęć detali. Obiektyw ten oferuje jeszcze bardziej "maślane" bokeh niż 50 mm, a jego plastyka obrazu jest po prostu zachwycająca. Trzeba jednak pamiętać, że jest droższy od 50 mm i wymaga większej odległości od modela, co może być wyzwaniem w małych pomieszczeniach. Mimo to, jeśli priorytetem jest dla Ciebie maksymalne rozmycie tła i klasyczna portretowa perspektywa, to jest to obiektyw dla Ciebie.-
Zalety:
- Wyjątkowe rozmycie tła (bokeh) i plastyka obrazu
- Świetna ostrość i minimalna dystorsja
- Idealny do ciasnych portretów (głowa i ramiona)
- Solidna konstrukcja
-
Wady:
- Wyższa cena niż 50 mm f/1.8G
- Wymaga większej odległości od modela
- Mniej uniwersalny w ciasnych przestrzeniach
Opcja premium: Sigma z serii Art dla bezkompromisowej ostrości
Jeśli budżet nie jest dla Ciebie ograniczeniem, a poszukujesz bezkompromisowej jakości optycznej, warto zwrócić uwagę na obiektywy Sigma z serii Art. Modele takie jak Sigma 30mm f/1.4 DC HSM Art (dedykowany dla matryc APS-C) czy Sigma 35mm f/1.4 DG HSM Art to prawdziwe perełki. Ich legendarna ostrość, piękny bokeh i najwyższa jakość wykonania sprawiają, że są to obiektywy dla najbardziej wymagających. Na D7100 Sigma 30mm f/1.4 Art daje ekwiwalent około 45 mm, a 35mm f/1.4 Art około 52 mm. Te ogniskowe są szersze niż klasyczne portretowe 50 mm czy 85 mm, co czyni je doskonałym wyborem do portretów środowiskowych, gdzie tło odgrywa istotną rolę w opowiadaniu historii, a jednocześnie chcemy uzyskać piękne rozmycie.
Alternatywa dla uniwersalnych: Jasne obiektywy zoom
Chociaż obiektywy stałoogniskowe są moim zdaniem najlepszym wyborem do portretów, rozumiem, że nie każdy chce rezygnować z uniwersalności. W takim przypadku warto rozważyć jasne obiektywy zmiennoogniskowe, takie jak Sigma 17-50mm f/2.8 EX DC OS HSM czy Tamron SP AF 17-50mm f/2.8 XR Di II VC LD. Ich stałe światło f/2.8 to ogromny krok naprzód w porównaniu do obiektywów kitowych i pozwala na uzyskanie znacznie lepszego rozmycia tła. Elastyczność ogniskowych jest ich główną zaletą jeden obiektyw może służyć zarówno do szerszych ujęć, jak i do portretów. Należy jednak pamiętać, że nawet najlepsze zoomy f/2.8 nie zapewnią tak płytkiej głębi ostrości i tak wysokiej jakości obrazu, jak dobre obiektywy stałoogniskowe z przysłoną f/1.8 czy f/1.4. To dobry kompromis, ale zawsze kompromis.
Wybór między 50 mm a 85 mm który obiektyw jest dla ciebie?
Perspektywa, dystans i rodzaj portretu
Decyzja między obiektywem 50 mm a 85 mm na Nikonie D7100 zależy w dużej mierze od Twojego stylu fotografowania, miejsca, w którym najczęściej robisz zdjęcia, i efektu, jaki chcesz uzyskać. Oto bezpośrednie porównanie, które, mam nadzieję, pomoże Ci podjąć decyzję:
| Kryterium | Nikon 50mm f/1.8G (ekw. ~75mm) | Nikon 85mm f/1.8G (ekw. ~128mm) |
|---|---|---|
| Idealny do... | Portretów amerykańskich (od pasa w górę), portretów ¾, ujęć całej sylwetki (z odpowiednim dystansem), portretów w plenerze i pomieszczeniach. | Ciasnych portretów (głowa i ramiona), ujęć detali, portretów z maksymalnym rozmyciem tła, fotografii mody. |
| Wymagany dystans od modela | Mniejszy dystans, łatwiejszy w użyciu w mniejszych pomieszczeniach. | Większy dystans, co może być wyzwaniem w ciasnych wnętrzach. |
| Kompresja tła i plastyka | Dobra kompresja i plastyka, ale mniej wyraźna niż w 85 mm. | Wyjątkowa kompresja perspektywy i piękna plastyka, mocniejsze oddzielenie modela od tła. |
| Zastosowanie w pomieszczeniach | Bardzo dobry wybór, jeśli masz ograniczoną przestrzeń. | Może być za długi do małych pomieszczeń, wymaga cofnięcia się. |
Przeczytaj również: Jaki obiektyw makro do telefonu? Wybierz idealny model 100-200 zł
Jak robić lepsze portrety nowym obiektywem?
Ustawienia aparatu: Zacznij od trybu preselekcji przysłony (A)
Kiedy już zaopatrzysz się w jasny obiektyw portretowy, kluczowe jest, aby wiedzieć, jak go używać. Moja rada na początek to: zacznij od trybu preselekcji przysłony (A). Ten tryb, oznaczony literą "A" na pokrętle trybów w Twoim Nikonie, pozwala Ci ręcznie ustawić wartość przysłony (np. f/1.8), a aparat automatycznie dobierze odpowiedni czas naświetlania, aby zdjęcie było prawidłowo naświetlone. Dzięki temu masz pełną kontrolę nad głębią ostrości, co jest najważniejsze w portrecie.
Pułapki małej głębi ostrości: Jak trafiać z ostrością w oko
Praca na bardzo niskich wartościach przysłony (np. f/1.8 czy f/1.4) daje piękne rozmycie tła, ale jednocześnie sprawia, że głębia ostrości jest niezwykle płytka czasem to zaledwie kilka milimetrów! Oznacza to, że musisz być niezwykle precyzyjny w ustawianiu ostrości. Oto kilka moich sprawdzonych porad, jak trafiać z ostrością idealnie w oko modela:
- Użyj trybu autofokusa AF-S (pojedynczy): Ten tryb blokuje ostrość po naciśnięciu spustu migawki do połowy, co daje Ci czas na precyzyjne skadrowanie.
- Ręcznie wybierz pojedynczy punkt AF: Zamiast pozwolić aparatowi wybrać punkt ostrości, samodzielnie wybierz jeden, centralny lub bliski oku modela punkt ostrości.
- Ustaw wybrany punkt ostrości na oku modela, które jest bliżej aparatu: To kluczowa zasada. Jeśli jedno oko jest bliżej niż drugie, zawsze ostrz na to bliższe.
- Wykonaj kilka zdjęć: Przy tak małej głębi ostrości zawsze warto zrobić serię zdjęć, minimalnie zmieniając punkt ostrości lub delikatnie się przemieszczając, aby mieć pewność, że przynajmniej jedno ujęcie będzie idealnie ostre.
